Czy składając w prokuraturze zeznania w charakterze świadka mogę zastrzec aby moje dane adresowe, podczas postępowania przygotowawczego a także podczas procesu nie były udostępniane oskarżonym? Czy w przypadku odmowy mogę odwołać się w tej sprawie do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych?
| Podmiot udostępniający: | Zespół Rzecznika Prasowego Biura GIODO | |
| Wytworzył informację: | Małgorzata Kałużyńska-Jasak | 2011-06-13 |
| Wprowadził‚ informację: | Robert Czapski | 2005-12-01 10:20:04 |
| Ostatnio modyfikował: | Rafał Kreusch | 2013-11-28 12:56:59 |
Tzw. zachowanie w tajemnicy danych osobowych świadka jest uzależnione od okoliczności wskazanych w przepisach Kodeksu postępowania karnego dotyczących instytucji tzw. świadka incognito.
Uzasadnienie
Przedstawione zagadnienie należy rozstrzygać na gruncie innych, niż ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, aktów prawnych - w szczególności ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie postępowania o zachowanie w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka oraz sposobu postępowania z protokołami z zeznań tego świadka.
W myśl art. 184 § 1 Kodeksu postępowania karnego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, jeżeli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie w tym zakresie toczy się bez udziału stron i objęte jest tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. W postanowieniu pomija się okoliczności, o których mowa w zdaniu pierwszym. Dodatkowo art. 191 § 3 wskazuje, że jeżeli zachodzi uzasadniona obawa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec świadka lub osoby najbliższej w związku z jego czynnościami, może on zastrzec dane dotyczące miejsca zamieszkania do wyłącznej wiadomości prokuratora lub sądu. Pisma procesowe doręcza się wówczas do instytucji, w której świadek jest zatrudniony, lub na inny wskazany przez niego adres.
Natomiast, jak stanowi § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, wniosek o wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, może zostać złożony w pisemnym zawiadomieniu o przestępstwie, do protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie, do protokołu przesłuchania świadka, a także ustnie lub na piśmie - odpowiednio sądowi, a w postępowaniu przygotowawczym prokuratorowi lub innemu organowi prowadzącemu postępowanie. Jeżeli wniosek nie został złożony na piśmie albo ustnie do protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie lub przesłuchania świadka, z jego przyjęcia sporządza się protokół (ust. 2). Wniosek ten powinien zawierać imię, nazwisko, numer ewidencyjny PESEL w przypadku jego posiadania, a także miejsce zamieszkania świadka oraz adres dla korespondencji, jak również wskazywać okoliczności uzasadniające obawę niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej (ust. 3). Zgodnie z § 3 ust. 1 w związku z ust. 2 powołanego rozporządzenia, z akt sprawy wyłącza się protokoły zawierające okoliczności umożliwiające ujawnienie tożsamości świadka, w tym jego danych osobowych w zakresie określonym w zarządzeniu, które wydaje sędzia, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator. W myśl § 13 ust. 1, dokumenty i materiały zawierające okoliczności umożliwiające ujawnienie tożsamości świadka przesłuchiwanego w trybie art. 184 § 4 Kodeksu postępowania karnego wyłącza się z akt sprawy. Art. 184 § 5 Kodeksu postępowania karnego stanowi ponadto, iż na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy okoliczności, o których mowa w § 1, świadkowi i oskarżonemu, a w postępowaniu przed sądem także prokuratorowi, przysługuje w terminie 3 dni zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy.
Postępowanie dotyczące zażalenia toczy się bez udziału stron i jest objęte tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.
Analiza przepisów powołanych aktów prawnych prowadzi do wniosku, iż instytucja świadka incognito może być zastosowana tylko na mocy postanowienia wydanego przez sąd, a w postępowaniu przygotowawczym przez prokuratora, chociażby inny organ prowadził postępowanie. Na wskazane postanowienie świadkowi i oskarżonemu przysługuje zażalenie. Podlega ono zatem kontroli instancyjnej. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest natomiast organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami" (sygn. akt II SA 401/00, Wokanda 2001/9/33). Rozpatrzenie takiej skargi nie znajduje się zatem we właściwości Generalnego Inspektora.



